Leišir Krists

 

 Trś1) sem "baktenging" manns viš Guš - į leiš meš Jesś Kristi.
1) Oršiš "Religion" (trśarbrögš) er uppruniš śr latķnu, re-ligio = endur-tenging; meš Guši, sem einnig tekur aš sér mynd innan frį. Aš vissu leyti sambęrilegt viš almynd (holography) žar sem fyrirbęriš er į męlikvarša af svipašari stęrš.

 

Skilningur dżpri vandamįla ķ mannlegu lķfi.

Lķkt og heilun meš bęnum er ķ framhaldi af mannlegum breytingum hęgt aš spurja spurningu Jesś: "Vilt žś nį heilsu?" (Jóh. 5,6). Ž.e.a.s., 'veist žś hvaša gallar žś enn hefur sem verša aš umturnast ef žś vilt komast į leiš Gušs?' „Raušan žrįš“ er unnt aš finna falinn bakviš augljóslega mjög einföld og sjaldan trśarlega įlitin skilaboš. Er barn žróskast frį unglingsskeiši til fulloršinsįra öšlast žaš nżja hęfileika sem hins vegar oft hylja upphaflega hęfileika til upplifunar. Seinna meir getur mašur meš hjįlp minninga sinna og bęna reynt aš enduröšlast į nż žessa duldu nįtturulegu upplifun. Žeir hęfileikar sem bęttust viš halda sér en žaš slaknar į höršnun ešlisins eša žį aš höršnunin hverfur alveg. Klofnun mannsins er til kemur vegna sįlręn-andlegra eša utanaškomandi „brota“ ķ lķfinu – bęši vegna vitręnna og sjįlfsagšra hvata er hafa nįš sjįlfstęši og eins og komiš er vegna ósamręndar mišju ķ „hjartanu“ - er į žann hįtt unnt aš sameina į nż af hinum mismunandi vegum. Hęgt er aš sżna fram į žaš aš „įvöxtur af žekkingartrénu“ ķ paradķsargošsögninni bendi til žessarar klofningar og aš ummęlin „ef žér snśiš ei viš og veršiš eins og börn, komist žér aldrei ķ himnarķki“ byggi į dżpri skilningi į möguleikanum til aš snśa viš - Jesś ķ Matteus. 18,1-3; Mk. 10,15; Lśk. 18, 17. Mįliš snżst ekki einungis um barnaleg hispursleysi heldur um upphaflegan grundvöll žróunarinnar sem er hreinlega upprunanlegt2), m.ö.o. forteiknaša grunnmunstur sem er tapašur hluti af „notkunarleišbeiningum“ mannsins. Leiš žessi getur nįš langt śt fyrir utan skilningsmešvitund žį eins og hśn er takmörkuš nś til dags.

2) Meš žvķ aš sigrast į eigin neikvęšu (djöfullegu) eiginleikum nįlgumst viš lękningu okkar andlegu ‘bresta’.
"Archetypisch" (upprunanlegur): hugtak śr djśpsįlfręšinni eftir C.G.Jung o.s.f.; grunnmunstur mannleg tilverunar sem hęgt er aš upplifa sem mismunandi figurar.

Žaš merkir ekki aš mašurinn geti nįš žessu markmiši eingöngu meš eigin kröftum. Jesś bķšur raunhęfa leiš og kraftinn eša nįšina til aš aš nį žvķ. Leitarmenn sannleiks um Krist - dulspekingar og alkemistar - hafa augljóslega gengiš slķkar leišir til fullnašar (sbr. t.d.. Matt. 5,48; Jóh. 10,34;...). Svo og hafa ašrir kristnir menn öšlast slķka reynslu bęši mešvitaš eša ómešvitaš. Žetta er óhįš žvķ hvort aš žeir ašallega gengu innri leiš eša hvort žeir stundušu trś sķna ķ félagslegum tilgangi, eša žį hvort žeir – žį ķ skilningi „fullkominns Kristinsdóms“ – sameinu hvort tveggja. Leitaš hefur veriš aš afli gegn klofningu mannsins ķ mörgum menningum; višleitni taótiskra alkemistra og żmis afbrigši af jóga o.s.frv. bera merki um žaš.3)

3) indverska oršiš "Yoga" (jóga), oršrétt = "tengja ķ ok" merkir einnig leit aš sameiningu viš žaš upprunalega og hiš óendanlega.
Žetta žżšir žó ekki aš slķkar hugleišingar leiši okkur aš sama takmarki og vegi Krists.

„Gušsmašurinn“ eša mašurinn sem Guš sendi, Jesś Kristur hinn "nżi Adam", er dęmi um žaš aš menn geta upp frį žeim tķma enduröšlast į nż sķna huldu upphaflegu eiginleika og aš žvķ er komiš aš žęr afvegaleišingar sem žegar eru oršnar hęttulegar verši fęršar į rétta braut. Hann gat sem "lukkutilfelli" fyrir heiminn sameinaš ķ sér tenginguna viš hina upphaflegu uppsprettu aš tilgangi lķfsins - Guš - og hęstžróaša vitund mannanna. Hann sigrašist į kröftum eyšileggingarinnar. Žrįtt fyrir žaš aš vera frįbrugšinn öšrum mönnum var hann jafnframt mašurinn sem gat framkvęmt žaš į žennan hįtt. Fyrir žessa tilstušlan er mönnum gert žaš kleift aš fara žessa leiš į aušveldan hįtt, - žó einkum ef žeir gera žaš mešvitaš. Og jafnvel fyrir žį sem ekkert vita um hinn sögulega Jesś hefur lķf hans sem og upprisa hans įhrif į žį – žessu mį m.a. lķkja viš žaš žegar aš dżr į eyju einni lęra skyndilega eitthvaš sem dżr af sömu tegund į eyjum ķ miklum fjarska kunna og ekki nóg meš žaš heldur geta žau lķka nżtt sem žessa nżju hęfileika į mun skemmri tķma, žar sem žau hafa einhverns konar sameingilegt kraftsviš eins og t.d. R. Sheldrake kommst aš.

Möguleikinn fyrir innri sambandi mannsins viš Jesś og Guš er lķka til stašar į milligöngu kirkjunnar; jafnvel žó aš hentugur félagsskapur kristilegra trśbręšra sé yfirleitt gagnlegur. Hinar mótsagnarkenndu gušfręšitegundir er kljśfu hiš heilsteypta ešli Krists ķ kristnihaldara og félagslegan sišbótarmann eru ekki lengur besta žaš rįš žó aš žęr geti hjįlpaš einhverjum. sérstaklega žeim sem žekkja fleiri gušfręšitegundir. Hver mašur getur stillt sig inn į Jesś, t.d. inni ķ litķlli kompu heima hjį sér, en einnig śti į markašstorgi. Žaš er annars vegar unnt meš žvķ aš minnast varšveittra eiginleika hans (gušspjöllin). Sį hinn sem er hins vegar opinn fyrir žeirri stašreynd aš hęgt er aš skynja Krist jafnvel eftir dauša hans (eins og hver mašur sem samkvęmt mörgum vitnisburšum lifir af daušann sem vitmunavera - m.a. annars įn jaršnesks sjįanleika), getur įlitiš Krist sem virkan ašila ķ nśtķmanum. Žessi tilfinning veršur möguleg „ķ nafni hans“ ž.e.a.s. meš honum sameinušum sem 'stórum bróšur' viš žaš aš bišja til faširgušs er umlykur alla. (sbr. Jóh. 15,16; Matt. 6, 7-15; Matt. 18,19-20). T.d.:

Guš, žś mitt upphaf, mķn hjįlp og mķn von!
Sameinašur meš Jesś Kristi* žakka ég žér fyrir allt sem kemur frį žér,
fyrirgefšu mér fyrir žaš sem hefur fjarlęgt mig frį žér**,
lįttu mig verša skapandi*** ķ kyrršinni ķ gegnum andann žinn
togašu mig upp žķna leiš.

*) Sį sem telur žaš nęrliggjandi mį jafnvel lįta Marķu taka žįtt. Karlmannlegir og kvenlegir eiginleikar mannsins verša žannig dregnir upp.
**) Svo mį hver hręring sem talist getur er neikvęš, eins hśn kom fram , 1) vera skošuš innanfrį (t.d. hręšsla, heiftśš, hiršuleysi og hroki, yfirdrifinn efi, ...eša vandamįl, hvaš sem er, ef žaš komi bara fram ķ huganum eša meš oršum, sbr. t.d. Matt. 5,22). 2) ķ staš fyrir aš grufla bķšiš ķ litla stund til aš vera mešvituš um hvaš mįliš snżst. Žį 3) afhendiš žį į žennan hįtt fundna byrši, jafnvel oršna lķkamlega tilfinnanlega, til Gušs ķ bęn. 4) bķšiš róleg žar til žaš veršur e.t.v. tilfinnanlegt, ž.e.a.s. aš kemur keim af létti - eša žar til „svar“ berst inn ķ mešvitund.
***) Ķ kyrršinni geta višburšir dagsins ‚róast' og verša žannig ašgengilegri til śrvinnslu ž.e.a.s. ķ bęn. Žareftir er mašur aftur oršinn oppnari fyir nżjungum.

 

Žżšing sišfręšinnar į žessari leiš.

Einn pallur į leišinni er "įst til Gušs", sį er ofar öllum stendur, "og til nįnustu sem og til sķns sjįlfs" (Matt.19,19); žar meš tališ til sjįlfs sér, aš elska sjįlfan sig, getur veriš hluti af žeirri višleitni aš žekkja hlutverk sitt ķ kringum sig. Įstin getur gert manni kleift aš tengjast Jesś žar sem žaš er megineinkenni hans įsamt visku. Einnig munu góš verk ķ anda Krists oft gera leišir Krists skiljanlegri meš innri og ytri afleišingum. Jesś hefur varšveitt hinar sišfręšilegu grunnreglur žar sem mašurinn "sker (yfirleitt) žaš upp, sem hann hefur sįš" (Gal. 6,7); hann hefur ķ rķkari męli lįtiš einstaklinginn bera įbyrgš ķ staš žess aš leggja įherslur į ytri lög. Į žann hįtt er hęgt aš upplifa žaš aš žaš er eitthvaš er til innst inni ķ maninum - og ef žaš er ašeins hęgt aš finna fyrir žvķ sem vitund - sem er ķ samręmi viš Krist, sem veldur einhvers konar „endurfęšingu“ (Jóh.3). ķ tķmanna rįs kemur mašurinn sķfellt meir samręmi viš andann sjįlfan er Kristur lifši. Žennan upphafspunkt innst inni er hęgt aš upplifa ķ hjartanu, ķ sįlinni, eša sem sé ķ anda, hvernig sś upplifun er, er mismunandi eftir einstaklingnum. Į hvaša hįtt einstaklingurinn upplifir Krist eša žį krafta sem tengjast honum - gagnlegt er aš kalla eins oft og hęgt er inn ķ mešvitund, sem er žegar vit einstaklingsins svo sambandiš veršur sterkara - žó aš upphaflega verši mašur ekki var viš rosaleg įhrif. Meš žessum kraft, sem myndast hefur inni ķ manninum sem nįšargjöf, er sķšan hęgt aš sameina hinn alhliša heilunarkraft sem kemur mjög nįlęgt frį hinum „ytri“ Kristi eša s.s. Guši. Einnig hér getur upplifun einstaklingsins veriš afar mismunandi, hśn veršur hinsvegar greinileg og hefur tilsvarandi įhrif į umhverfiš. Į mešan eitthvaš sem er jafn įhrifamikiš og meš žeim hętti hefur hingaš til veriš takmarkaš viš fįa sem voru frį sķšan įlitnir „dulspekingar“, „heilagir menn“ o.s.frv., er hugsanlegt aš slik fyrirbęri breišist śt til einfaldra manneskja į okkar tķmum „nįlęgt heimsendi“ - en žżšing žess er e.t.v. ekki alltaf jafnóšum enduržekkleg og žess vegna er žaš nefnt hér. Hin alhęfu įhrif „utan frį“ verša annašhvort meštekin eša endurkastast e.t.v. sįr frį tįlmum žeirra sem hafa ekki žróaš neitt sambęrilegt inni ķ sér - žannig aš žaš veršur ķ slķku tilfelli hugsanlega til tilfinning um „dómstól“.

Leiddu mig, svo ég skaši ekki ašra į leišinni til žķn **
stjórnašu mér, svo ég geti hjįlpaš öšrum ķ žķnum skilningi
verndašu mig į minni leiš *
hjįlpašu mér til aš öšlast meira samręmi viš įst žķna.

*) Hér er hęgt aš hafa ašra meš.

**) Žaš getur hjįlpaš til aš skrifa nišur alla mešvitaša eigin galla og jįkvęša eiginleika ķ einskonar töflu til žess aš geta fylgst mešvitaš meš framvindunni. Hęgt er beita mörgum ašferšum viš framkvęmdina:
1. Unniš meš beinum hętti aš lausn į žeim eiginleikum sem eru til vandręša meš einföldum uppįkomum lķfsins. Meš žvķ aš temja sér góša siši o.s.frv. Žetta var einnig mikilvęgt fyrir Jesś: „fyrst bjįlkinn ķ eigin auga..." Lķka ķ Kóraninum gilda įkvęši um aš vinna meš sjįlfan sig sem „hinn stóra Gķhad", „hiš mikla heilaga strķš", s.s. aš vinna meš eitthvaš sem er mikilfenglegra öllu ytra įreiti.
2. Endurbót meš beinum hętti og 3. Bein fyrirgefning gagnvart öšrum svo lengi sem aušiš er. Annars ber aš gefa vandamįlin į hendur Guši meš bęn til frekari śrvinnslu og fyrirgefa innra meš sér. Einnig var žetta mikilvęgt fyrir Jesś – lķka hann talar um aš vinna sig upp į viš til hins „bjartara og rķkulegra" (Lśkas 12, 59, sjį einnig 5).
4. Žar sem ekkert annaš er hęgt aš gera er einnig sį möguleiki fyrir hendi aš bęta tjón og skaša annarra meš sķnu eigin framlagi. Margt hlżtur einnig óbeina syndaaflausn fyrir Guši eins og žegar t.d. einn tekur aš sér samnżt verkefni. (Ķ žessu tilliti er einnig til stašar beint samband frį vinnu einstaklings til frelsis, hjįlpsamar gjöršir, og žį er unnt aš merkja‚ sį sem sįir og sį sem uppsker‘, sbr. t.d. Jóh. 4, 37.) Jafnframt į viš Mt 7, 20-21: „...af įvöxtum žeirra skuluš žér žvķ žekkja žį. Ekki mun hver sį, sem viš mig segir: Herra, herra, ganga inn ķ himnarķki, heldur sį einn, er gjörir vilja föšur mķns, sem er į himnum."
5. „Bišjiš Guš ķ mķnu nafni" um fyrirgefningu og nįšun ķ framgangi lķfsins. Žetta er hin eiginlega hjįlp sem mannlegt sišferši getur ekki bošiš upp į. Atburširnir munu ekki lengur eiga sér staš vélręnt heldur mun manneskjan upplifa žaš aš vera leidd af Guši, allt veršur byggt upp og žróaš meš ęšri visku į žann hįtt sem er viškomandi fyrir bestu ķ umhverfi sķnu.

 

Skyld žróun į stórum męlikvarša, ķ menningum sišan fornöld.

Eins og hjį žroskastigunum frį barninu til žroskašs manns (sbr. hér fyrir ofan) įttu sér staš röš sambęrilegra mešvitunarstiga ķ mannlegum menningum. Žaš įtti annars vegar ķ för meš sér nżja hęfileika (meira frelsi fyrir viljana, tilfinningum og hugsunum) og į hinn boginn minnkaši žaš upphaflegt traust til “sköpunar" ķ heild sinni, og žar meš fjölgaši vandamįlunum. (Sbr. einnig Jean Gebser, "Ursprung und Gegenwart"- 'Upphaf og nśtiš' - : hvaš eftir annaš meš fornum, töfralegum, dulspekilegum og vitsmunarmešvitušum hętti, auk žess getur mešvitund žróast meš meiri sameiningunarhęfileika, sem mį t.d. nefna skynsemismešvitund.) Menn sem voru mjög til fyrirmyndar og tóku žįtt ķ žvķ aš žróunarstig sem voru žekkjanleg byrjunarstigum gįtu į stórum męlikvarši žróast aš minnsta kosti į menningarlegum męlikvarša sem mįli skipti. Žetta geršist žrįtt fyrir alla mótstöšu, en hinsvegar eins og įšur var getiš oft meš miklum afföllum.Į nżrri tķmum er žegar oršiš sjįanlegt aš mannkyniš og žjóšir žess o.s.frv. standa frammi fyrir hinni örlagarķku įskorun, aš framkvęma į nż minni og stęrri “skammtafręšileg stökk" eša žróunarskref, ef žau vilja lifa af.4). Žau voru kortlögš fyrir u.ž.b. 2000 įrum sķšan. Žaš į ekki lengur aš gerast į kostnaš öšlašra hęfileika eins og vitsmuninum. Žegar nógu margir einstaklingar žróa eina meir og meir heilsteypta skynsemismešvitund, sameinast į nż meš sķnum gušlega upphafi 1), er kannski hęgt aš vinna kapphlaupiš meš žeim hamförum sem eru žess ešlis žau aš nįlgast heimsendi, meš hjįlp “ofan frį". Ķ žessu samhengi tilheyrir samband viš utarlegar hreyfingar "aktķvista" eins og frišarhreyfinginn o.s.frv., - allir góšviljugir eru meš sitt "naušsynlega" sęti ķ žessum "leik" . Margir menn - žvert ķ gegnum višurkenndum trśušum stefnum - leita augljóslega eftir žvķ, žau ganga fram inn ķ framtišina, og hjįlpa til, aš gera upp fortķšina, žó aš hugsanlega sé enn rįšandi margt ķ mešallagi. Žaš er spurning um hęnuna og eggiš, hvort ytri "björgun" er tilgangurinn eša hvort žaš er um aš ręša tilverulega mešvitundar- og tilveruframför mannsins. Óhjįkvęmilega žarf aš breyta nśverandi gildum, žar sem mašurinn getur afar nįkvęmlega ķmyndaš sér hvert žaš leišir, aš skrifa gamla forskrift įfram. Eins og allt er hluti heildarinnar, fer einnig hvert gott verk inn ķ heildina.

4) Žį svartsżnu skošun ķ nżjustu bók Herbert Gruhls "Himmelfahrt ins Nichts" (himnaför inn ķ ekki neitt) er ekki hęgt aš samžykkja žar sem honum yfirsįst aušlind žróunar eša sem sé krafts sem hęgt er aš žreifa į - og sem er jafnvel ašeins eitt tękifęri: Guš.

Gefšu mönnum innblįstur, aš lįta įkvaršarnir yfir lķf og daušann aš vera ķ žķnum höndum* ;
Hjįlpašu žeim sem vinna fyrir sköpun žķna;
Leiddu žennan heim til aš bjótast ķ gegn meš žķnum fyrirheitum um nżja tķma**.

*) Hér mį bęta viš smįatrišum, eša ķ framhaldi vinna į žeim meš ķhverfri skošun, t.d. 'aš binda enda į uppörvun į ofbeldi og gagnofbeldi, 'aš svipta ofbeldinu jaršveginn meš žvķ aš leysa vandamįlin', 'aš halda frišsamlegar samręšur milli góšviljugra sem eru innan trśarbragša', ... . 
**) Lśkas 11:2; 21:31. Opinberun 11:16. Guš getur śthlutaš įstina sem honum er gefiš.

 

Fyrir liggur sem sagt „umsnśningur“ gangvart Guši bęši į smįum sem og stórum męlikvarša.

 

Jóh. 16,12-13: Enn hef ég margt aš segja ykkur, en žér getiš ekki boriš žaš nś. En žegar hann kemur, andi sannleikans, mun hann leiša yšur ķ allan sannleikann. Hann mun ekki męla af sjįlfum sér heldur mun hann tala žaš, sem hann heyrir, og kunngjöra yšur žaš, sem koma į.

 

Tilbaka į upphafsķšuna „Leišir Krists“
http://www.ways-of-christ.com/is

  Meira framboš og żtarlegri textar į öšrum tungumįlum.
Leišir Jesś Krists, framlög hans til mannlegrar vitundar og til breytinga mannkyns og jaršarinnar:
Óhįš upplżsingasķša meš nżjum sjónarhornum af mörgum svišum reynslu og rannsókna; inniheldur hagnżtar įbendingar fyrir persónulega žróun.